Kukuruz: globalna kultura sa veoma promenljivim rezultatima
Kukuruz, jedna od najznačajnijih globalnih ratarskih kultura, savršeno ilustruje kontraste 2025. godine između regiona i proizvodnih sistema.
U Evropi će proleće 2025. ostati upamćeno kao izuzetno suvo. Već tokom proleća gotovo 40% teritorije Evropske unije bilo je pod upozorenjima. Nemačka je zabeležila najsušniji mart ikada izmeren, dok je Ujedinjeno Kraljevstvo doživelo najtoplije i najsušnije proleće od 1893. godine. Leto je potom donelo dodatne izazove: zapadna, južna i jugoistočna Evropa imale su suvlje uslove od višegodišnjeg proseka tokom čitave sezone.
U Francuskoj je kukuruz platio najveću cenu, sa prinosima u rasponu od 87,5 do 88,5 q/ha, što predstavlja pad od -8,2% u poređenju sa 2024. godinom. Dva toplotna talasa (od 19. juna do 4. jula u trajanju od 16 dana, zatim od 8. do 18. avgusta) javila su se tačno tokom faza cvetanja i nalivanja zrna. Evapotranspiracija je dostigla 9 mm/dan (+4 mm u odnosu na normalu), dok su deficiti vode premašili 150 mm u zapadnim i centralnim regionima. Kukuruz gajen bez navodnjavanja bio je posebno pogođen (~77 q/ha), sa gubicima od 20 do 30% u regionima Poitou-Charentes, Pays de la Loire, Limousin, Burgundiji i na jugozapadu zemlje. Zahtevi za navodnjavanjem dostizali su do 268 mm, odnosno +50 mm u odnosu na prosek.
U Jugoistočnoj Evropi Zajednički istraživački centar potvrđuje nepovratne gubitke. Istočna Mađarska, južna Rumunija i Bugarska doživele su ponovljene toplotne talase u kombinaciji sa dugotrajnim nestašicama vode, što je rezultiralo prinosima znatno ispod petogodišnjeg proseka. Nemačka, Poljska i zapadna Mađarska ostvarile su bolje rezultate, zahvaljujući povoljnijoj raspodeli padavina.
U Sjedinjenim Američkim Državama, uprkos ekstremnim klimatskim uslovima, kukuruz je ostvario rekordan prinos od 186,0 bušela po akru, dok je ukupna proizvodnja dostigla 16,8 milijardi bušela (+12% u odnosu na 2024). Ovaj izuzetan rezultat ističe efikasnost intenzivnog navodnjavanja i dobro prilagođenih poljoprivrednih praksi u prevazilaženju klimatskih izazova.
U Brazilu je proizvodnja porasla za 23,5%, dostigavši rekordnih 141,6 miliona tona, uprkos uslovima La Ninje i neregularnim padavinama, što potvrđuje snažan adaptivni kapacitet brazilskog poljoprivrednog sektora.
Ključni zaključci:
